Steve Jobs

...Хоёр жил блогтоо гар хүрээгүй юм байна. 

...Саяхан үзсэн киноноос төрсөн сэтгэгдлээ сийрүүлж оруулав. 

Steve Jobs - Цангасан заан ус руу зүтгэх мэт

Төсөөл дөө, цангасан хүчирхэг адгуус усны бараа хараад, улангасан зүтгэж явахад хөлд нь орооцолдсон элдэв жижиг, нялцгай амьтад түүнд үнэхээр сонин биш буйзаа.

Жобсын амьдрал ийм сэтгэгдэл төрүүлдэг.

Ихэнх хүн заан лугаа адил хүчирхэг зан араншинтай бишийн дээр, цангах мэт тодорхой "хэрэгцээ"-гээ, ө.х зорилгоо мэдэхгүй, сонирхоогүй, бодож үзээгүйгээс улангасан зүтгэх ямар нэг чиг байдаггүй юм бишүү? гэсэн асуулт...

С.Жобсын Бүрэн цадиг номон дээр: "Түүний хувьд бага гэдэг бол их, энгийн гэдэг бол ер бусын байдаг. Бүтээгдэхүүнээсээ өгсүүлээд Apple-ын дэлгүүрүүдээ байгуулахдаа хүртэл бүгдийг энэ зарчмаараа л хийсэн" гэж гардаг. 

Юмыг энгийн хийх хамгийн хэцүү. Нэг зохиолч захианыхаа эхэнд, "Уучлаарай товчхон бичих цаг байхгүй учир уртаас урт захиа илгээлээ" гэсэн байдаг. :) Энгийн хувилбарыг нь олж харах авъяас билэг, мэдрэмж хэн хүнд заяагаад байхгүй ч хөгжүүлэх боломжтой байх гэж найдаж байна. 

...Ер нь ганцаараа л зүтгээд байгаагүй, хамтран зүтгэх "заануудын" эрэлд өөрийн биеэр цаг үргэлж ажиллаж байсан бололтой юм. Ойлгоогүй эсэргүүцсэн, ачааллыг нь даагаагүй, зан аашийг нь тэвчээгүй олон хүн одоо ч түүнийг сайнаар дурсдаггүй.

Хүчтэй олон заанаар сүргээ бүрдүүлэхээр их хичээсний үр дүнд хяналтаа алдаж, өөрөө сүргээсээ хөөгдөж ч явсан.
Ингэхэд чи дизайнер биш, инженер биш, бүүр маркетер ч биш. Чи ер нь юу хийсэн юм бэ гэж асуухад "Би оркестрийг удирддаг" гэж итгэл төгс хариулсан. Ингэж хэлсэн эсэхийг мэдэхгүй юм... Киноны шийдэл байх л даа. Хүн удирдах зовлонг ойлгодог олон хүний сэтгэлд хүрсэн байх...

Манлайлал бол нөлөөлөл гэдэг

Жанцанноров гуай зуун эрхэмээр ярихдаа: хүн үхэхдээ биеэ л орхидог болохоос ер нь байж л байдаг юм биш үү? гэсэн. Үүнийг ойлгохдоо, нөлөөллийнх нь хүчээр бий болсон үзэл санаа кино, ном, яриа г.м-ээр ийнхүү түгэн дэлгэрч, бүрдүүлсэн "зааны сүрэг" нь тэр чигээрээ амжилттай пижигнэсээр байгааг нэг талаас хэлсэн юм уу ч гэж бодох...

“...Товчилбол би үүнийг хийнэ, түүнийг хийхгүй гэж

Тодорхой урьдаас ажиглаад шийдэж нэг орвол

Цангасан заан ус руу дайрах мэт яавч буцалтгүй зүтгэж

Цаад эцэст нь хүртэл ажлаа магадтай гүйцээн зохио.”

Данзанравжаа

Эх сурвалж

Айн Рэнд гэгч зохиолч эмэгтэйн бичсэн "Атлантын нуруу тэнийв" (Atlas shrugged) романаас сэдэвлэн хийсэн киног санамсаргүй үзээд номыг нь олж уншвал лавтайяа цагийн гарз болохооргүй эд байна даа гэсэн бодолтой явтал twitter-т @mona_Tb гэгч бүсгүй Эх сурвалжийг (The Fountainhead) нь эхлээд уншвал зүгээр гэж зөвлөхөөр нь анх уншихаар барьж авч билээ. За энэ бол энэ номыг унших болсон шалтгааныг дурсан бичсэн тэмдэглэл байлаа.

Айн Рэнд хүмүүсийг, хүний нийгмийн хөгжилд оруулсан/оруулдаг хувь нэмрээр нь ерөнхийд нь дөрвөн хүнээр төлөөлүүлэн өөрийн үзэл бодлыг роман болгож хүргэсэн байна.
Энэ дөрвөн хүн нь дотроо мөн хоёр төрөлд хуваагдана. Бүтээгч ба Шимэгч хүмүүс.

Өмнөх үеийнхээ бүтээгчийн бүтээлээс урам дэм авч, суралцаж, дараагийн бүтээлийг бий болгох замаар замнасан цөөхөн хүмүүсийн ачаар л одоогийн хөгжлийн шатанд бид ирсэн. Гэтэл бүтээгчдийн замд шимэгчдийн армийн учруулдаг хор уршиг ёс юм шиг л дагалддаг тухай өгүүлжээ. Тэр арми жанжинтай, зохион байгуулалттай, зорилготой байдаг нь харамсмаар, бас өөрийгөө яг үнэндээ хэнийх талд нь байна вэ гэдгээ бодмоор санагдах үе цөөнгүй гардаг ном байна.

Бидэнд илүү сонирхолтой байж магадгүй нэг хэсгийг сонирхуулая:
...Хүмүүст, хамгийн сайн сайхан үйл бол авах биш өгөх гэж зааж сургаж байна. Гэтэл бий болгоогүй зүйлийг өгч болохгүй шүү дээ. Бүтээх гэдэг нь өгөх, тараахаас өмнө бий болдог. Эс бөгөөс өгөөд байх юу ч байхгүй. Бүтээгчийн хэрэгцээ нь өглөг тараагчийн хэрэгцээ гэх зүйлээс ямагт түрүүнд байдаг. Гэтэл өөрийн хийж бүтээгээгүй зүйлийг бусдад бэлэглэгчийг, тэр бэлгийг бий болгосон хүнээс дээгүүрт тавьж шүтэхийг зааж байна. Өглөг буяныг шүтэн биширч байна. Харин ололт амжилт авчирсан үйлдлээс, бүтээлээс толгой сэгсэрч байна...

Дээрх өгүүлбэрийг манай нөхцөлд буулгаад харахад: Татварын санд ганц төгрөг хийдэггүй баагий Татварын мөнгөөр гэр бэлэглэж, гэгээрсэн дүртэй зурагтаар өөрийгөө сурталчилж байна.

Өөрөө чаддаггүй, хүнээс хэт хамааралтай нөхдүүд л хамт олонч ёс суртахууныг сайхан зүйл мэтээр байнга үглэж, хүмүүс бүгдээрээ өөрийгөө огоорч бусдадаа л тусладаг байгаасай, битгий тэгчээсэй, битгий ингэчээсэй гэсэн түмэн айдсаасаа болоод бүтээгчийн үйлдлийг хорьж хянах хүсэлдээ автан улмаар дайсан нь болон хувирдаг гэсэн хувийн дүгнэлт хийв.

Хүмүүсийн яриад явдаг үг хэлэнд нь бүү итгэ, үзэл бодлоо ийм тийм гэсэн тайлбарт нь ч бүү итгэ, харин үйлдлийг нь ажиглаж хараад итгэж бай гэсэн утгатай ном юм аа гэж хэлсэн орчуулагчийнх нь үг уншаад дууссаны дараа нэгийг бодогдуулна.

The Shawshank Redemption

Imdb 250-г 9.2 оноогоор (яг одоо) тэргүүлэгч киноны тухай бүх хүн мэднэ бизээ. Ном нь Монголоор орчуулагдан гарсан байдаг юм байна. Киног нь үзсэний дараа номыг нь уншиж үзсэн Hunger Games-ын төрүүлсэн сэтгэгдэлээс үүдэн уг номыг уншихаар барьж авсан нь ямар ч байсан алдсангүй.

Миний хувьд нотлох баримтууд ямар түвшинд байхыг хангалттай гэж үзээд ял оноодог тухай юу ч хэлж мэдэхгүй. Гэхдээ л гэмгүй хүнийг гэмтэн хэмээн үзэх, хийгээгүй хэргийнх нь төлөө яллахад хүргэж болно гэдгийг зохиолоос харлаа. 

Цаазаар авах ял оноодоггүй муж байсан нь Эндийгийн хувьд зол болж, зохиол үргэлжлэх нь хэрэв уг хэрэг өөр мужид гарсан бол хууль гэмгүй хүнийг нөгөө ертөнцөд илгээж болох байсан шүү гэсэн мессежийг өгч байна. Үүгээрээ зохиолч буруугүй хүнийг яллаж болох ямар нэгэн магадлал байгаа л бол цаазаар авах ялаас татгалзах бодлыг олон хүнд төрүүлсэн байх гэж бодлоо. Жишээлбэл цаазалбал зохих хэрэг хийсэн хорин хүний дотор аль нэг нь буруугүй нь тодорхой, мөн түүнийг хэн нь вэ гэдгийг олох боломжгүй байвал ихэнх нь хэрэг хийсэн юм чинь гээд бүгдийг нь цаазлах шүүгч арай гарахгүй биз дээ? Буруу яллах магадлал байгааг хүлээн зөвшөөрч л байгаа бол цаазаар авахаас өөр арга олох нь хүнлэг юм байна.

Зөвхөн цаазаар авах ялын тухай хэлэлцэх сэдэл төрүүлсэн зохиолч ч биш л дээ. Шоронд олон жил хоригдсон хүмүүсийн сэтгэл зүй, амьдрах хэв маяг ихэнхдээ л наранд гараад эргэж дасахааргүй эвдэрдэг тухай хэлэлцүүлэг хийвэл зохих чухал бас нэг сэдэв байна. 

Түүнчлэн яг үнэндээ аль нь хууль сахиулах ёстой "хуяг", аль нь хүмүүжих ёстой "ялтан" бэ гэдгийг ялгахад хэцүү өрнөл ч уг зохиолд бий. 

Сайн зохиол гэдэг бол уншигч, үзэгчдэд, юм бол ийм байдаг гэж сургахаасаа илүү ийм байж болох юм шүү гэсэн хувилбар санал болгодог юм шигээ. Байж болох хувилбарыг нотолгоотой, үндэслэлтэй нь гаргаж тавьсанаараа бидний олж хардаггүй зөрчлийг харуулж улмаар бидний дотор өөрчлөлтийг өдөөж, хөгжил рүү чиглүүлэх, тэмүүлэх хүч хайрлаж байдаг юм байна гэж бодогдлоо.

Hunger games

Манайхан ч бас гадаадад хит болж байгаа зохиолуудыг удалгүй орчуулаад гаргачдаг болжээ. Amazon.com дээр нэг хэсэг шуугиулаад байсан Суззан Коллинсийн энэ зохиолоор хийсэн киног нь өвөл Өргөөд үзсэн юм. Олон жил кино үзээд ирэхээр киноны өрнөлийг үзэж байхдаа тааварлаад, түүнийгээ батлагдахаар өөрийгөө тоогоод додигор байдаг хүн чинь энэ киног үзэж байхдаа юу ч тааварлаж чадсангүй. Эхэн хэсэгтээ бол зөгнөлт кино гэдгийг нь ч ойлгоогүй хэсэг үзэж байгаад ойлгосон гэжугаа. Таашгүй өрнөлтэй сонирхолтой кино байсан болохоор

номыг нь бас л mobi хэлбэрээр олдохоор нь сонирхоод хадгалаад авсан юм. Энэ зун уншсан анхны ном байлаа. Яг кино шигээ ном юм, үгүй ээ, ном шигээ хийгдсэн кино юм гэвэл зөв юм байна. Гэхдээ киног бол хялбарчилаад цаг хугацаанд баригдаад зарим зүйлийг цомхон болгосон байна лээ.

Тэгсэн энэ зохиол чинь trilogy байсан юм байна. Catching Fire, Mocking Jay гээд үргэлжлэл хоёрыг нь ч Монголоор орчуулаад гаргасан байж, гурав дөрвөн өдөр шөнө нойроо солигдтол (амарч байгаа болохоор л) уншиж дуусгав. Нэгдүгээр боть дээрээ бөөн таавраар дуусдаг зохиолын үргэлжлэл ботиуд нь бас л гоё санагдсан хэрэг л дээ. "Happy Hunger Game" гээд л кинон дээрх хөтлөгчийн цуурайтуулан хэлж буй нь чихэнд сонсогдох шиг санагдаад, киног нь үзсэн номоо унших бас сонирхолтой л юм билээ.

Гол хэлж буй санаа нь бас л одоогийн дэлхий нийтээр зөв гэж үнэлээд судлаад, сурталчлаад, итгээд байгаа чөлөөт эдийн засгийн тогтолцооны ирээдүй ийм байвал яах вэ? гэж зохиолч асуусан. Манай нийгэм зохиол дээр гардаг шиг хэлбэрт хэзээ ч орохгүй ээ гэж хэлэх хүн гарахгүй л болов уу. Гэхдээ зохиолч бидний ирээдүйд ийм нэг хувилбар байж болно гэдгийгээ л бичсэн болохоос уг нь ийм байвал найдвартай даа гэсэн гаргалгаа бол байхгүй, байх ч хэрэггүй гэж үзсэн байлгүй.

Энэ зохиол шиг уран гоё зураглал огт алга, шууд л өрнөөд л өрнөөд л явчихна. Маасд хүрч мөнгө хийх зохиол иймэрхүү хэлбэрээр бичигддэг болсон эсэхийг мэдэхгүй ч энэ ном маш их борлогдсон болохоор амжилттай загвар юм байна даа гэж бодов.

Сураг ажиг

Хэдэн жилийн өмнөөс дуулдаж эхэлсэн нэгэн сонирхол татаад буй кино прожект бол Вулф Тотем юм. Ийм нэртэй Хятадын зохиолчийн бичсэн ном дээр үндэслэн хийх бөгөөд номны талаар дуулаагүй байгаа бол товчхондоо 1966-76 оны хооронд болсон Хятадын соёлын хувьсгалын үед нэгэн Хан оюутан бослогод оролцсон тул Өвөр Монголын тал нутагт "цөлөгдөнө". Тэрээр малчин айлд туслахаар хамт амьдрах бөгөөд тэнд байх хугацаандаа монгол хүмүүс байгаль орчинтойгоо хэрхэн зохицож амьдардгийг Хан хүний үүднээс сониучирхан судлах бөгөөд, зохиолын гол баатар болох тал хээрийн чонон сүрэг, чонын амьдрах арга ухааны талаар малчдаас суралцаж мэднэ. Хэдийгээр чоно малчдын хотонд байнга ирж хоньруу дайрах ч малчид үүнийг байгалийн жам ёсны зүйл хэмээн хүлээн авч тэр ч бүү хэл чоныг тахин шүтдэг нь сонин санагдсан байх. Ингээд хэдэн жилийн дараа Хятадын засгийн газрын бодлогын дагуу тал нутгийн малчдыг хүчээр суурин амьдралтай болгож, бэлчээрийг тариалангийн талбай болгож, чоныг устгах компанид ажил зохион байгуулна. Хан нөхөр энэ бүгдийн эсрэг хэдэн нөхдийн хамт эсэргүүцэж байсан хэдий ч болдог юм болдгоороо л болов. Эцэст нь байгалийн тэнцэрт байдал алдагдсан учир өнөөгийн цөлжилтөнд нөлөөлжээ гэдгийг хэлэхийг зорьсон болтой. Энэхүү номны дотооддоо алдартай болсоны нэг гол учир нь тэрээр Хан үндэстэн хэдий ч номоороо дамжуулж нутаг нэгтнүүдээ, ялангуча төр засгаа нилээн шүүмжилж бичсэнд оршино. Ерөөсөө л Хан хүн бол хонь шиг, Монгол хүн бол чоно шиг гээд шулуухан хэлчихсэн. Ингэснээрээ тэр Хан хүмүүсийг доромжлох гээгүй харин ч чоно шиг болцгооя гэж уриалж бичсэн ном гэж би хувьдаа бодсон. Тийм ч учраас Хятадын бизнесийн салбарынханы дунд хурдтай тархаж "чоно шиг удирдах стратеги", "чоно менежмент" зэргийг бий болгоход хүргэсэн байх. Орчин үеийн Хятадууд овсгоотой л юм. Хэрвээ хориод жилийн өмнө тэр энэ номоо хэвлүүлсэн бол яаж хүлээж авах байсан бол?
Харин гадаадад буюу барууныханд үнэлэгдэж буй нэг зүйл нь экологийн тэнцвэрт байдлыг алдагдуулж байгааг хүчтэй шүүмжилсэн байдал нь. Одоо цагт байгалийн дулаарал, экологийн тэнцвэр, амьтадын эрх зэрэг хүрээний асуудлууд л тэдний нэн тэргүүний сонирхолд байдгаас хойш аргагүй байх. Ямартаа ч энэ номоор хэрхэн кино бий болохыг чих тавин хүлээж сууна.

Энэхүү ном дээр (албан бусаар, өврийн улаан номны дараа орохоор их хэвлэгдсэн юм гэсэн базарваань) үндэслэн хийх киног Францын нэрт найруулагч Жан Жак Аннауд найруулахаар болжээ. Уг нь жилийн өмнө Peter Jackson (Tolkien-ий гурвал зохиолыг амьлуулагч) кино хийх эрхийг худалдаж авсан гэж байсан боловч эцэстээ Франц найруулагч дээр буусан болтой. Би хувьдаа тэр нь ч дээр гэж бодож байна. Нэгдүгээрт, Peter Jackson бол CGI-аар жонглёрддог хүн, удаан үйл явдалтай, хөдөө тал нутгийн эгэл жирийн амьдралыг харуулсан ийм зохиолыг арван минут тутам сүрэг чоно-хоттой хоньруу дайрч байгаа эсвэл бүлэг анчид-сүрэг чоно авлаж байгаа байдлаар маш олон эффект оруулаад л ... мэдээж чоно нь жирийнх биш байна, магадгүй хоёр дахин том биетэй, соёотой. Эсвэл бүр шал өөр төрлийн гол дүрүүд нэмэгдэж оруулах байх. Кинг Конг-ийг яаалаа даа мань эр, динозавр гараад ирэхэд би лав гайхаагүй. Товчхондоо бол энэ ном бол түүний масс-д зориулж хийдэг genre биш. Харин нөгөө талаас, найруулагч Annaud бол амьтадтай кино хэд хэдийг хийсэн (жинхэнэ амьтад буюу The Bear болон Two Brothers: барын бамбарын талаар), мөн алдарт "Төвдөд өнгөрүүлсэн долоон жил" киног найруулсан найруулагч. Түүгээрээ ч Хятадын засгийн газартай шөргөөцөлдөөд авсан хүн. Тийм ч учраас ямар нэг улс төрийн зорилгогүйгээр зүгээр л хүн болон байгаль амьтадтай харилцах харилцааг байгаагаар нь ямар нэг илүү дутуу зүйлгүйгээр кино зохиол болгож чадах байх. Тэртэй тэргүй Хятадын нутаг дэвсгэр дээр хийх кино яаж ч хичээгээд хятадуудыг муулж чадахгүй. Бидэнд ч бас тийм зүйл хэрэггүй.
Сураг дуулахнээ кинонд тоглуулах чоноо жил гаран хугацаанд дасгалжуулж байгаа гэсэн.
Харин энэ ном болон кино бидэнд ямар байдлаар хэрэг болж байгаа/болох бол ...

Кино ревьюв: Taken

Ингэхэд ревьюв гэдгийг юу гэж орчуулах уу? тойм, сэтгэгдэл...?

Энэ кино нь жилийн өмнө Францад нээлтээ хийсэн бөгөөд харин долоо хонгийн өмнө USA-д гарч эхэлсэн action кино юм. Миний хувьд киноны утга санаанаас үл хамааран жүжигчдээр нь сонголт хийдэг цөөн хэдэн л хүн байдаг. Denzel Washington, Jodie Foster, Jean Reno, Tom Hanks, Liam Neeson гэх мэт. Энэ кинонд Liam Neeson гол дүр бүтээж Luc Besson продюсерлэсэн нь хангалттай шалтгаан байлаа. Кинонд янз бүрийн сэтгэл хөдлөлийг мэдэрүүлсэн үйл явдлууд дүүрэн байхаас гадна урьд нь төсөөлөл багатай байсан "хүний наймаа" гэгч зүйлийн талаар ихийг бодуулахад хүргэсэн. Хүний наймаа гэдгийг ихэвчлэн өөрсдийн "сайн дураар" яваал орчдог газар шүү ухааны юм л бодож явлаа. Бас л нэг амьдрах арга учраас хичнээн ятгаад нэмэргүй л байдаг байх даа гэж боддог байлаа яг үнэндээ. Гэтэл үгүй юм байна бурхан минь. Энэ хоёрхон үг чинь их том хүрээг хамардаг юм байна. Охид хүүхнүүдийг зарах, хүүхэд зарах, эрхтэний донор болгох, боол болгох ёстой ой тоонд ч багтахгүй юмнууд. Гэтэл иймэрхүү зүйлийг бид сонин дээрээс унших нь бараг ердийн үзэгдэл болчихсон байдаг. Монголд ямар хэлбэрээр байдгийг сайн мэдэхгүй ч ихэвчлэн гадаадад ажиллуулна гэсэн зараар залуухан охидыг зардаг гэж дуулсан. Сэрж үзээсэй энэ хүмүүс. Үнэхээр юунд явж байгаагаа мэддэггүй гэнэн хонгорууд гэж итгье. Гэтэл хуурч байгаа хүмүүс нь бас монголчууд. Саяхан сонинд таван охиныг макаод зарсан нэг монгол хүүхний хэргийг шүүж байгаа гэлээ. Хүн мөнгөний төлөө юу ч хийхээс буцахгүй болсон цаг үед бид амьдарч буй ч эмэгтэй хүн эмэгтэй хүнээ зарж байгаа гэхээр хэлэх үг олдохгүй нь. Тэгэж олсон мөнгөөрөө хоол авч хоолойгоор нь давж байгаа хүмүүс үйлийн үр гэдэг зүйл байдаг гэдгийг мэддэг гэж найдья.
Уур хүрч уушиг сагсайж уурын зуух болчихоосоо өмнө киноныхоо талаар товч танилцуулбал:
Засгийн газарт "preventer" (аюулаас хамгаалах ажилтан гэхүү?) насаараа хийж ажиллаад тэтгэвэртээ сууж буй нэгэн эр ганц охинтойгоо илүү дотно болж алдсан цаг хугаацаагаа нөхөхийг хичээнэ. Энэ үеэр түүний өсвөр насны охин найзтайгаа европоор аялахаар болох бөгөөд аавыгаа хууран байж зөвшөөрөл авна. Хэдийгээр аав нь эсэргүүцэж байсан ч байнга утсаар ярьж байх болзолтойгоор найзтай нь Франц явуулна. Гэтэл онгоцны буудал дээр танилцсан "дажгүй, тусч" залууд байрласан байрныхаа хаягийг зааж өгсөнөөр бүх зүйл эхэлнэ. Охиныг дөнгөж утсаар аавтайгаа ярьж байтал хэсэг залуус дайрч орон найзыг нь нүдэн дээр нь авч явах бөгөөд охины ээлж болоход аав нь утасны цаанаас маш тайванаар "одоо тэд чамайг авч явна" гэж хэлээд хэрхэхийг зааж өгч амжина. Хулгайлагч этгээдэд тэрээр утсаар "би чамайг олж очоод алах болно" гэхэд "амжилт хүсье" гэсэн ганцхан өгүүлбэр нь тэрнийг барьж өгөх сэжүүр болно гэж санаагүй л байх хөөрхий. Мэдээж хуучин бууны хугархай ганц охиноо хүний наймаачдын гараас гаргахын тулд бүхнээ зориулах нь гарцаагүй. Охиноо хайж олох арга, мөрдлөгө, хоорондын холбоог гайхалтай гаргаж өгсөн байв кинонд. Хэдийгээр кино шүүмжлэгчид бодит байдалд нийцэхгүй зүйл ихтэй, ганцхан хүн олон хүнийг тэгж замаасаа зайлуулна гэж байхгүй гэх зэргээр шүүмжилж маш муу оноог өгч байсан ч үзэгчдийн хувьд их өндөр үнэлгээ авсан байлээ. Магадгүй элит гэгддэг хэсгүүд нь хүртэл хүний наймаанд оролцдогийг харуулсан нь олон хүний дургуйцлийг хүргэсэн ч байж магадгүй. Тэр байтугай л Рэмбо энэ тэр гээд кино байдаг. Хэн ч цэцэг цэврүү шиг охиноо хүний наймаачдад хулгайлагдахад өөрөөс шалтгаалах зүйлийг хийх л байсан байх. Логикоор нь бодвол. Ялангуяа цагдаагийнхан туслахаас татгалзаж байхад юуны тулд хүмүүсийг аюулаас хамгаалах ажлыг насаараа хийлээ дээ гэж бодогдохгүй гэжүү. Ингээд тэрээр ганцаар мөрдөж байхдаа охиныг нь "ховор бараа" учраас дээдсүүдэд зарчихсаныг олж мэднэ. Эцсийн бүлэгт тэрээр мансууруулсан охиныг нь "шинэхэн эзэнд" нь хүргэж өгөх замд аварч кино сайн сайхнаар дуусах ч энэ кинонд хэн нэгэн баатарыг харуулахасаа илүүтэйгээр олон тэрбум доллар эргэлдэж байдаг энэ "бизнес" хичнээн харгис хэрцгий хүний ёсноос гадна зүйл бидний хажууханд болоод буйг харуулж чадсан гэж бодож байна. Энэхүү киноны зарим quote-ээс дурдахад эцэг нь охиноо европ явуулахыг эсэргүүцэн хэлсэн "I know the world" гэх цөөхөн үгэнд бүх зүйлийг багтаасан санагдсан. Юутай ч үзэхэд илүүдэхгүй кино л гэж хэлье дээ.

Нохой ба би

Саяхан гарсан энэ хөөрхөн киног хулгайлж үзэв. Marley & Me гээд нэгэн сэтгүүлч болон түүний гэр бүлийн нохойтойгоо өнгөрүүлсэн 13н жилийн амьдралыг харуулсан кино байлаа. Нийтийн жишгээр энэ кино ч бодит амьдралаас бичсэн номоор хийж. Сэтгүүлч эр ерээд оны эхээр дөнгөж гэрлэчээд байхдаа нэгэн гөлөг авч л дээ. Тухайн үед ямар блог млог байх биш. Өдөр тутмынхаа амьдралаа бичээд ажилладаг сониндоо хэвлүүлдэг байж л дээ. Ингэхдээ нохой нь "ер бусын" сахилгагүй, хүмүүжилгүй, замбараагүй нэгэн байж түүний тарьсан хэрэг болгон нь нийтлэлийн гол хэсэг нь болдог. Тэгээд 13н жилийн дараа нохой нь ч өнгөрч ном нь ч хэвлэгдэж бэстселлэр болжээ. Ерөнхийдөө нэгэн сэтгүүлч гуай арав гаруй жил хөтөлсөн блогоо ном болгоод хэвлүүлээд мөнгө олоод алдаршсан гэсэн үг. Онцлог нь гол баатар нь нохой. Хаа очиж нохойнд тэнэг юм шиг хайртай хүмүүс олон юм даа. Надаас авхуулаад. Үүнийг үзсэний дараа ганц хайртай байсан нохой минь оройжин бодогддийн байна. Арваад жилийн өмнө аав маань нэг бүлтгэр, мангар урт чихтэй, дөрвөн нүдтэй банхар шиг гөлөг авчирдийн байна. Их санамсаргүй манай гэрт нэгэн гишүүн нэмэгдэж билээ. Багаас нь хэт эрхлүүлцэн учраас байнга орон дээр минь хөлд наалдаж унтана. Зарим өглөө найз гүайн ass нүүрэн дээр л явжийна. Маш урт чихтэй, бүлтгэр учраас хүмүүс гудамжинд гөлөг байхад нь явуулдаггүй байж билээ. Энэ яг чихээ дэвээд нисэхнээ нэсэх нь, Дамбоо гээл оролдоод байхад найз гүай тоохгүй шүү дээ. Анч үүлдрийн жижиг нохой байсан ч биенээсээ том дуутай, зоригтой. Нохойгоо салхилуулах болгонд байнга л сонор сэрэмжтэй байдалд шилжинэ. Аль булангаас ямар нохой гараад ирэх бол гээд л тагнуултай кинонд тоглож байгаам шиг хэдэн тийшээгээ аймар огцом огцом харах шаардлагатай. Бас газар ямар идчихмээр юм харагдажийна гээд л нохойноосоо түрүүлж хавийн газрыг сканнердана. Манай найз том жижиг хэнийг ч ялгалгүй нохой л гараад ирүүл зодоон, идэж болох л юм байвал аман дотор. Зодооныг нь дунд нь хамт орж байж салгадаг ажилтай. Нохойгоо чи ийм жижиг биетэй гэж толинд харуулах гэж мөн ч олон удаа оролдсон доо. Ухаарахгүйн байна лээ. Харин нэг удаа тугал шиг биетэй нохойруу гүйж очиж зодуулчаад ирсэнээсээ хойш намба суусан. Харин хог олж иддэгээ ерөөсөө болиогүй. Нэг удаа бүр аргаа бараад аймар хушуувч зүүлгээд ингээд чи юм идээрээ гээд гаргасан чинь хавийн хүмүүс зуудаг нохой явжийна гээд шоолоод явуулдаггүй. Аргагүй л дээ нээх жижигхэн нохойнд мангар том хушуувч зүүлгэцэн нөгөөдөх нь явж байхдаа чихэн дээрээ гишгэж тээглэх гээд. Би хаашаа л явна нохой маань хамт. Оройхон сургууль орохдоо ангийнхантайга нийлж байгаад нохойгоо юманд ороогоод дундаа хийгээд, хавчаад ангидаа орчихоно. Жижүүрээ олон ч мунхруулсан даа. Нэг хэсэг ч нохой судлаач болдог дээрээ тулаад гацсан л даа. Бүр их сургуульд орчоод нэг харилцааны билүү хичээл дээр таван минут чөлөөт сэдвээр юм ярь гэхэд нь нохойны тухай бараг л лекцэрхүү юм ярьж билээ....

Before sunset

Before sunrise

Anonymous - Мэргэ таамгийн тухайд

Welcome to the real world! Matrix

Матрикс -н зөнч Бифияа гээч шүлс гоожмоор гоё сэдэв байна даа..
Нео бүхнийг абсолют зөгнөж чаддаг зөнч дээр очдог. Энэ зөнч "бүх" зүйлийг урьдчилан харж чадна. Тэгээд Нео-той анх уулзахдаа:
- Вааранд санаа бүү зов! гэж хэлдэг. Нео: -Юун ваар? гэж хэлээд эргэтэл тавиур дээр байсан ваарыг татаж унагаад хагалдаг. Санаа зовсон Нео уучлал гуйхад зөнч санаа зовох хэрэггүй гэдэг үгээ дахин сануулна. Энэ хүртэл энгийн нэг зөн билэг. Харин Нео:
-Та яаж мэдвээ? гэж асуухад зөнч:
-Яаж мэдэв гэдэг нь гол биш, хэрэв би чамд "вааранд санаа бүү зов!" гэж хэлээгүй бол чи ваар хагалах байсан уу гэдэг нь л сонин байна... гээд учиртай инээмсэглэнэ. Матрикс үнэхээр гайхалтай бүтээл. Энэ хэсэгхэн кадрт ийм том сэдвийг багтаачхаад цааш бүр гоё зүйлс нь үргэлжилнэ.
Нэгэн найз минь дээрхийг тайлбарлан доорх санааг ярьж байсан юм. Амьдралд зарим нэг үйлдэл зайлшгүй байдаг. (хувь тавилан) Жишээ нь үхэл. Сүйт бүсгүйнхээ үхлийг өөрчлөхийн тулд өнгөрсөн рүү очдог эрдэмтэний тухай кино байдаг даа. Үхлийн шалтгаанийг нь өөрчилсөн ч сүйт бүсгүй нь өөр нэгэн санамсаргүй шалгаанаар яг тэр цагтаа янз бүрээр үхдэг. Бурхан хорвоогийн бүх зүйлийг хянаж чадахгүй учраас тодорхой хэдийг л төлөвлөдөг. Зөнчийн хувьд Неогийн ваар хагалах нь зайлшгүй болохыг хараад албаар туршсан байж болох.. Найз маань ингэж тайлбарласан юм.
Нөгөөтэйгүүр матрикс кинонд зүгээр нэг цаг хугацааны энгийн парадоксыг уран гоёор харуулсан ч юм шиг.
Стефен хокинг -ын номонд энэ талаар үнэхээр гоё бичигдсэн байдаг. 19 -р зууны эрдэмтэд (Лаплас..) орчлон ертөнц бүрэн шалтгаанцсан (детерминистик) гэдэгт итгэдэг байж. Хэрэв би Ганбаад Монтеныг ав гэж зөвлөөгүй бол Ганбаа Монтеныг авахгүй, аваагүй бол энэ блогийг бичихгүй, бичээгүй бол би мөн бичихгүй байсан. Хэрэв би бичээгүй бол та уншихгүй, үүнийг уншаад одоо наад төрж буй бодол чинь ч танд бодогдохгүй байсан..
60 -д оны Хэйзенбергийн тодорхойгүйн зарчимд няцаагдсан детерминистик үзлийг өөрөөр үйлийн үр гэж нэрлэж болох мэт.. тодорхойгүйн зарчим эгэл бөөмсийн эгэл бус орон зайд л үйлчилдэг болохоор бидний мэдэрдэг ертөнцийг тодорхой хэмжээнд детирминистик гэж болох л доо.. би одоо байгаа мэдээллээ ашиглан энэ comment (блог?) -г минь Ганбаа уншаад инээнэ гэдгийг урьдчилан хэлж, зөгнөж чадна. Хэрэв зөн билэгийг детирменистик утгаар нь тайлбарлавал бүрэн үндэслэлтэй л зүйл. Матрикс -д ч энэ утгаараа байдаг. Зөнчийн хувьд тэр 3-р анги дээрээ програм болж таардаг. ө/х бүхэл матрикс -н бүх мэдээллийг боловсруулж ирээдүйг урьдчилан хэлдэг програм. Зөнч бифияагын компонент гэмээр програмуудыг өдгөө зохион хэрэглэж байгаа шүү дээ. Энэ хүртэл гарсан санааг та өөрөө Стефен хокинг-ын номноос оригоор нь уншсан нь дээр байх. Харин мэргэ төлгийн но той байж болох зүйл нь огтын хамааралгүй мэт мэдээллийг ашиглан ирээдүйг хэлдэгт л байх шиг. Сонгодог жишээ бол зоос байна. Сүлд буух үзэгдэл нь детирминистик үзлээр бол зоосны анхны байрлал, жин, өндөр, анхны хурд, импульс, агаарын даралт, дулаан, нягт, мөнгөтэй хүрэлцэж буй агаарын молекулууд, тэдгээр молекулудтай мөргөлдөж буй молекулууд ......... г/м тооцох боломжгүй олон хүчин зүйлээс хамаарна. Энэ ч мэдээж. Гэвч гол зүйл нь зоосийг шидэхдээ миний бодсон бодол түүнд бас нөлөөлөх үү? гэдэгт л байна. Энийг бол харин батлах ч, няцаах ч боломжгүй учраас хувь хүний шүтэх, эс шүтэх эрх чөлөөний орон зай тогтон байх мэтээ... (дуусгах шахав...)

"Бодлын" талаар "бодох" нь өөрөө парадокс мэт санагддаг учраас, нөгөө талаас нэрээ, үгийг мартчихгээд байдаг тул больёо.

Та хувь тавиланд итгэдэг үү? гэдэг асуултыг асуухад үнэхээр кайфтай байдгийн.
Таны яг энэ мөрийг уншиж байгаа чинь хувь тавилан мөн үү?!


Детерминистик талаас нь бодвол үйлийн үрийг хувь тавилан гээд нэрлэчихэж болно л доо. Жишээ нь өглөө нар мандах нь хувь тавилан г/м.
Гэхдээ хүмүүс хувь тавилан гэдэг үгийг сонсохдоо Бурхнаас ч юмуу далдын тайлбарлагдашгүй зүйлээс амьдралыг нь зохицуулах гэдэг утгаар нь хүлээн авдаг шүү дээ.
Физикийн хуулиар зохицуулагдах детерминистик ертөнц, Бурхан болоод сүнсэн ертөнцөөс хүртэл үйлдэл минь хамаараад байхад би яаж сонголт хийх юм бэ?! (Нео бас үүнийг зөнчөөс асуудаг.) Өөрийгөө эрх чөлөөтэй гэж бодох ганц үндэслэл нь тодорхойгүйн зарчим. Тэрийгээ сургийг нь дуулснаас биш өөрөө ч бүрэн ойлгоогүй.
Ямар ч байсан одоо байгаа физикийн хуулиар тайлбарлагдахгүй сүнсэн ертөнц бодитой гэдэгт би итгэнэ. Яг л бодол шиг хийсвэр сүнсэн ертөнц лав байгаа. Хэрэв та материалист бол миний бодлыг тархины эсийн цах.сор харилцан үйлчлэл гэх байх л даа. Тэр бол таны л тархины эсийн цах.сор харилцан үйлчлэл. за энэ ч яахав.
Би лав хувьдаа ЭРХ ЧӨЛӨӨТЭЙ! Миний сонголтын ихэнхи хувь нь бодит амьдралаас, багахан хэсэг нь сүнсэн ертөнцөөс (урьд нас, эцэг өвгөдийн түүх, сүнсэн ертөнц, магадгүй Бурханы хүсэл) хамаарах ч гэлээ үлдсэн өчүүхэн хэсэгтээ би өөрийн эрх чөлөөгөө бүрэн дүүрэн эдлэх болно. Хэрэв үгүй юм бол би (хокинг-ы хэлдгээр) хэний ч өмнө, бурханы ч өмнө хариуцлага хүлээх шаардлагагүй болно.
Тэгэхээр сүнсэн ертөнцийг мэдрэх чадвартай хүмүүсийг би үгүйсгэхгүй. Харин Монголд минь ингэтлээ ихсээд байгаа шалтгааныг "Энэ хорвоо дээр тэнэгүүд нь луйварчдаасаа олон. Тиймгүйсэн бол луйварчид нь юугаараа амь зуух билээ" гэдэг афоризмоор тайлбарлах байна.
Хэт их зүйл бичиж залхаасандаа хүлцэл өчин ёсолсон Anonymous.

Movie: Pan's Labyrinth

Oscar гардуулах ёслолын шууд нэвтрүүлгийг үзэж чадахгүйгээс (worktime) хойш web site-ийг нь цаг орчим ширтэж F5 товчийг морзоор захиа бичиж байгаа юм шиг л дарж суутал нэг таамаглалыг маань "El laberinto del fauno" хэмээх энэ кино эвдсэнд их гайхаж байлаа. Шилдэг makeup дээр Apocalypto авна гээд зуун хувь итгэлтэй байсан тул үлгэрийн юм шиг poster-той испани хэл дээр хийгдсэн нэг кино авчихаар нь яадаг кино вэ гээд таньж мэддэг хүмүүсээсээ асуусан чинь мэддэггүй. Бодвол бас л үлгэрийн кино гээд тоогоогүй бололтой. Тэгээд саяхан ид шидийг нь үзлээ. Уг киноны найруулагчаар нь Мексикийн алдарт найруулагч Гуйлермо Дел Торо (Mimic, Hellboy, Blade 2) ажиллажээ. Жүжигчидын хувьд Pan /Faun/-аас бусад нь мексик, испани жүжигчид ажиллажээ. Киноны үйл явдал нэгэн үлгэр домгоор эхлэнэ. Газар доорх хаант улсын хаан ганц охинтой байлаа. Гүнж газар дээрх амьдралыг сониучирхан гэрээсээ явсанаар нарны гэрлийн нөлөөнд автан ой санамжаа мартан ахиж эргэн ирэхгүйгээр алга болдог. 1940-өөд оны Франциско Франко-гийн дэглэмийн үеийн иргэний дайн дундах Испани улс ... алс бөглүү нэгэн цэргийн хуаранд Офелиа охин хөмөрсөн тогоо шиг гэдэстэй болсон ээжтэйгээ ирнэ. Түүний хойд аав болох гэж буй мөн дүүгийнх нь аав болох гэж буй хүн нь даанч нэг харгис, хэрцгийгээрээ алдартай, партизануудыг дарах даалгавар бүхий капитан Видал гэгч байлаа. Офелиа охин үлгэрийн ном унших дуртай, ганцаардмал нэгэн байлаа. Тэдний байшингийн хажууханд labirynth (төөрдөг байшин) , түүний дор Pan амьдардаг байлаа. Эндээс л Офелиа охины үлгэрийн аялал эхлэнэ дээ. Pan түүнийг газар доорх хаант улсын гүнж мөн хэмээн итгэх бөгөөд буцаж очихын тулд 3-н даалгавар биелүүлэх ёстой, хэрхэн биелүүлэх зааврыг охинд өгнө.
Охины даалгавараа биелүүлэх үлгэрийн үйл явдлуудтай зэрэгцэн ууланд бүгсэн партизанууд болон капитаны цэргүүдийн хоорондох мөргөлдөөны үйл явдал, ээжийнх нь хүндрэлтэй төрөлттэй зэрэгцэнэ. Энэ мэт дарангуйллын эсрэг иргэдийн гар хоосон тэмцэл, үлгэрийн амьтад, ид шид, хайр сэтгэл, харгис хэрцгийлэлээр дүүрэн 3-н оскар авсан энэ гайхалтай киног үзэхийг зөвлье. Найруулагч нэг кинонд фашизмийг нэг жижигхэн хуаран дах үйл явдлаар маш тодорхой гаргаж, томчуудын эрх мэдлийн төлөөх тэнэг дайны хажууд бяцхан охины мөрөөдлийн ертөнцийг зэрэгцүүлэн харуулсан нь олон шүүмжлэгчдэд таалагдсан бололтой. Ямар ч байсан кино шүүмжлэгчдийн site-уудаас 95%-аас дээш үнэлгээ авсан байсан. Зарим нь Гуйлермо Дел Торо-гийн masterpiece гэж нэрлэсэн байна лээ. Энэ зураг дээр байгаа хоёр нүдээ гартаа углаад юм хардаг Palemen гэгт амьтан болж хувирахын тулд жүжигчин нь 5-н цаг хөдөлгөөнгүй суудаг гэж бодохоор best makeup-аар оскар авах нь аргагүй юм билээ. Мөн киноны soundtrack-ийг сонсоод үзээрэй.

Нүүдэлчин

Өнөө шуугиулаад байсан "Nomad" хэмээх киног телевизээр үзлээ. Орос, Казакстан, Франц, Америк зэрэг улсын уран бүтээлчдын хамтын энэхүү бүтээлийн төсөв 40 гаран сая. Киноны бүрэлдэхүүнээс танилцуулбал найруулагч Сергей Бодров (оскарын шилдэг гадаад киноны найруулагч шагналтай, энэ онд "Монгол" хэмээх Чингисын тухай киног 3-р сард гаргах гээд бас шуугиулаад байгаа хүн), кино зохиолч Рустам Ибрагимбеков (бас л оскар авч байсан), продюссер Милош Форман, Сергей Азимов, хувцас дизайнер Марит Ален (Hulk), Майкл О'Коннер (Harry Potter), оператор Ули Штайгер (Austin Powers, Godzilla), Ден Лаустен, special effect Ив Де Боно (Perl Harbor, Patriot), дууны найруулагч Жонатан Миллер (Saw, Blade) гэх мэт хүмүүс арын албанд ажиллажээ. Тэгвэл жүжигчдын бүрэлдэхүүн нь бас л олны танил хүмүүс байсан. Гол дүр буюу Казакуудын хаан, үндэстэнээ нэгтгэдэг баатар нь Куно Бекер хэмээх Мексик залуу тогложээ. Түүний хамгийн сайн найзад Жей Фернандез (Ladder 49, World Trade Center-д туслах дүр). Казакын баатаруудыг багаас нь байлдах урлагт бэлтгэдэг бас нэг казак баатарын дүрд Голливудын жүжигчин Жейсон Скот Ли (Bruce Lee-гийн дүрд тоглосон, Soldier, Lilo&Stitch, ). Харин Зүүн гарын (Ойрдуудын) хаан Галданцэрэнд Казакын жүжигчин Дошан, түүний үнэнч жанжинд алдарт жүжигчин Марк Дакаскас (зодооны урлагын киноны алдарт жүжигчин), эмэгтэй гол дүрд казакын жүжигчин Айана тогложээ. Дээрх бүрэлдэхүүнийг харсан хэнд ч киног үзэх хүсэл төрөх байх. Кинонд 18-р зуунд казак үндэстэнүүдийг нэгтгэн нэг улсыг байгуулсан Мансур хэмээх хааны удамтай боловч амьд үлдэхийн эрхэнд харцын амьдралаар өсөж том болсон залуугийн тухай гарна. Тэрээр сүүлд Аблай хаан (1711-1781) нэртэй болдог. Ерөнхийлж харвал Тэмжүүны түүхтэй төстэй санагдсан. Казакуудын гол дайсан бол Зүүнгарын хаант улс, түүний хаан Галданцэрэн буюу Галданбошигт хааны дараачийн дараачийн хаан. Өвөр Монгол, Ар Монгол маань Манжид эзлэгдсэн байсан үе. Галданцэрэн Мансурын ээжийг алж түүнийг алах гэсэн боловч казак даяараа алдартай Араз баатар амийг нь аварч өөр дээрээ өсгөж хэдэн хүүхдүүдийн хамт жинхэнэ баатар эр болгож аваад казакуудтай байлдахаар ирсэн Галданцэрэнгийн цэргийн жанжин Шаризтай хал тулаанд явуулна. Мэдээж тулаанд Мансур ялж байлдахаар явсан цэргүүд нь жанжинаа алуулчаад буцаж ирээд хаандаа толгойг нь үзүүлж бухимдуулна. Ингээл Мансур ханхүү гэдгээ мэдээд ордонд амьдарч эхлээд, сайн найз ах нь ойрдын жанжинтай байлдуулсангүй гэж шаралхаад Мансурыг орхиж явах бөгөөд даарин дээр давс гэгчээр хоёулаа нэг бүсгүйд дурласан байгаагаа мэднэ. Тэгээд явж явж хоёр биенийгээ танихгүй халз тулалдаад Мансур хамт өссөн найзаа мэдэлгүй ална. Энэ мэт үйл явдал өрнөдөг казакын ерөнхийлөгчийн хүсэлтээр (зарлиг, тушаал ч байж магадгүй) бүтээгдсэн кино үргэлжилнэ дээ. Кинонд монголчуудын ахуй амьдралыг харуулсан хэсгүүдэд сонин гэмээр зүйлүүд ажиглагдаж байлаа. Зүүнгарын хааны өмссөн дээл гуяаных нь хавьцаа хормойтой, бүжигчдынх нь хийж буй бүжиг их сонин харагдаж байлаа. Магадгүй тэр үедээ тийм л байсан байх. Харин морьнууд нь сайхан сайхан өндөр араб бололтой морьнууд байлээ. Бусад нарийн ширийн зүйлсийг мэдэхгүй болохоор эрдэмтэн довторууд л шүүмжлэх нь зүйтэй байх. Жүжигчдын сонголтын хувьд гол дүрээ буруу сонгосон боловуу гэж бодогдсон. Зүс царайг нь харахад л казак бишээ гэж хэлээд байсан.

Асар өтгөн хөмсөгтэй ширүүн, нүднээс нь гал дөл цог энэ тэр гарсан дайчин харцтай жинхэнэ казак эр тоглосон бол бас л өөр байх байсан байх. Тулалдаантай хэсгүүдэд үзүүлээд өгөх байх гэж найдаж байтал сэтгэлд хүрсэнгүй. Араз, Шариз хоёрт тоглосон жүжигчид чинь арав хорин жил тулалдаантай кинонд тоглосон хүмүүс гэж бодохоор л дотороос гижигдээд үзээд байтал урам хугарсан шүү. Ядаж special effect-ийг нь тэр аймар Сувдан эрэг, Эр оронч кинонууд дээр ажилласан хүн хийсэн гэхэд алмайртал юм харагдсангүй. Эсвэл кино үзэхээсээ өмнө кино бүрэлдэхүүнийг унших хэрэггүй байсан бололтой. Одоо үед чинь түүхэн кинонд special effect байхгүй бол хичнээн сайхан кино зохиол байгаад орлого сайн олохгүй нь тодорхой. Жүжигчдын жүжиглэлтийн хувьд C+ тавьдийнмуу гэж боджийно. Гол дүрд нь дайчны шинж төрх нээх сайн харагдахгүй байсанаас болсонуу жүжиглэлт нь таалагдсангүй. Казакын ард түмэнд мэдээж үндэснийх нь баатарын тухай хийсэн кино ихэд таалагдсан биз. Ямартай ч их бага хэмжээгээр бидэнд хамаатай гэмээр нэгэн кино Голливудэд ирэх 3-р сарын 9-нд нээлтээ хийж кино театруудаар нь гарах гэж байна. Тэгэхээр энэ кино Монголыг маань мэддэггүй өрнөдийнхөнд бага ч атугай мэдээлэл өгөх байх гэж найджийна. Харин Казакстан, Орос-д өнгөрсөн оны 9-р сард нээлтээ хийсэн юм байна. Орлого ч овоо олсон сурагтай. Ямартай ч "Нүүдэлчин" (уул шугамандаа нүүдэлчин гэдэг маань монголчууд л гэсэн үг биш билүү) хэмээх энэ киног үзээд санаанд орсон зүйлээ бичлээ. Yahoo movie critics хэд гэж дүгнэхийг харах хэрэгтэй байх. Оросын вэбүүд дээрээс "Кочевник" гээд хайхад л татаж авах линк гараад ирнэ. Сергей Бодровын дараачийн кино болох "Монгол"-д юу гарах болдоо хэмээн түгшиж байна шүү. Сонинд бичсэнээр их л эвгүй зохиол байна лээ. Бушуухан 3 сар гараасай.

Weekend report

Friday хэлтэсээрээ ажлыхаа нэг эгчийнд очиж дайлуулцгааваа хөөрхий. 10-н хүн ирнэ гээд баахан юм бэлдчиж, гэтэл хагас нь л очлоо. Оройжин ууж идэж ахмадуудын яриаг сонсож, алтадсан чихтэй болж, алтан говь ууж манарсан толгойтой болцгоогоод харив.

Харин маргааш нь UBSKY (цанын бааз) дээр ажлаараа цасны баяр тэмдэглээд. Цас үзээгүйм шиг л сайхан мэдрэлтэж, баярлаж байгаад ирлээ. Хавтгай улаан чарган дээр гулгадаг баатар болоод нуруугаараа товгор гүдгэр дээгүүр харайлгасаар байгаад маргааш нь хэмх нүдүүлчихсэн юм шиг л хамаг бие нил өвчин. Ядаж байхад тэгж гулгахаар кайфтайг нь яанаа... Нэг мэдсэн чинь бүүр улайрчихсан хамаг хувцас цас мөс болоод хөлдчихсөн байлээ шдээ хэ хэ. Гулгаж байхдаа хөлөөрөө цасан дээгүүр чирэхээр бөөн цас манараал... Байдаг чадлаараа хашгираад л, хэг хэг хийтэл ойгоод л... олуулаа богон болж ар араасаа чиргүүлдэж гулгах бас их хөгжилтэй. Нэг мэдсэн чинь урд талыхаа хүний толгой дээр миний хөл гарчихсан явжийгаан биш үү. Тоож байгаа ч юм алга ёстой нэг дунд чөмгөө дундаа хийн дураараа цэнгэж байгаад ирлээ дээ. Хотын бидэнд хамгийн гоё нь цэвэр агаар гэдэг зүйл л байх шив дээ. Ямар сайндаа л Бүгдээрээгийхээ чухал хурлыг таслан байж цасны баярт явахав дээ. Хотоос хэдхээн килмэтэр гарахад л агаар шал өөр болоод явчиж байгаам чинь. Алс нь хотын захаа бараадаж амьдрах төлөвлөгөө бодох хэрэгтэйм байна лээ. Тэр хэдэн амралтын газрууд ер нь хөл хөдөлгөөн ихтэй байдаг юм байна. Эмээ ч гэл гулгаж харагдахын өвөө ч гэл ойж бууж харагдахын, жоохоооон бяцхан охин ганцаараа ч гэл гулгаж байхын (эцэг эх нь гэж сонин гарууд байхымаа, над мэтийн улайрсан хөөрсөн гаруудтай мөргөлдвөл яаанаа. Яасан айдаггүйм). Ёстой нөгөө хөлтэй нь хөлхөж, хөлгүй нь мөлхөж очоод гулгаж баймаар юм байна лээ шүү Улаанбаатарчуудаа. Гэснээс нээрэн Барбаяр бас тэнд гулгаж явсан бололтойм. Улаанбаатар цанын бааз бас тэр хавьд байдаг бололтой байсан?... Нэг юм уулын уруу өнхөрөөд байсын Барбаяр байсын байлээ.

Харих замдаа Миний дэлгүүрээр орж жаал жуул идэх юм цуглуулж явтал хүмүүс гайхаж хараад байсын. Жоохон гайхсан ч тоохгүй дэлгүүр хэсэж байгаад гэртээ ирээд харсан чинь күүртик загайсан аймшиг болоод хатчихсан байлээ шд хэ хэ. Гайхсан гэж жигтэйхэн, бодоод байхнээ хиймэл цаснаас л болсон байх.

Бүтэн сайнд өглөө босоод гэртээ цуглуулж ирсэн юмаа идээд л... өдөржин кино үзэв. Эхнийх нь Apocalypto. Аая яа яа... Тэр Мааяа омогийг “дарж” өгсөн европчуудад баярлаад барашгүй. Яасан ч зэрлэг омог байсым. Олзлогдсон омгийн хөөрхий залуу ч яасан авхаалжтай “Хар ирвэсийн савар” юм... Бү ба ни до пү ва. Гээд л огт дуулаагүй хэлээр кино үзсэн, ёстой дажгүй кино санагдсан шүү.

Дараагых нь “Tokyo Drive” зэрлэг, зэрлэг машинууд уралдаад л...тэр муу Asia Timberlake шал өвчтэй баагий санагдсан шүү уралдах онгирохдоо хоббитой гэж яав... эцсийн эцэст ийм хүн ялагддаг гэдгийг харуулах гээд байгаа кино ч юм уу бүү мэд. Үнэндээ дундуур нь дуг хийгээд сайн ойлгосонгүй ээ. Нээрэн Timberlake гэснээс саяхан Victorias Secret Fashion Show 2006-гийн бичлэгийг олж үзсэн. Шоу гэж юу байдын болоо гэж бодоход хүргэсий шүү. Лайтай сүпэр моделууд, гоё гоё “загварууд”. Дунд нь Timberlake бүжиглэж дуулна гэж лаажийнаа нээрэн... Ая зохицол энэ тэр гэж ёстой сүпэр шоу. Тэрнээс болоод Sexyback, My Love, Love Stoned I think гээд гоё дуунуудтай цомгийг нь хайж байж олж сонссон гээл бодчих.

SAW III үзэх гэж бүүр донсолж дууссан. Сүүлдээ бүүр үзмээргүй санагдаад унангуут нь Flushed Away хөөрхөн хархнуудын тухай хүүхэлдэйн киног өмнө нь үзсэн байсан ч дахиад л үзсэн. Хөндүүр биеээ хөндөн байж татаж унан унан дуусгасан даа...

Бас сумо үзсийн байна. Аса аварга нээрэн хэдэн гаруудыг лаажийнаа. Үнэн хийморьтой залуу шүү. Энгийн цупари нь л аймшигтай гэж Буянцогтоо ахын хэлдэг яаг үнэн. Дандаа цупаридаад барилдвал бусад нь алийгаа алддын байгааз дээ? хэхэ Ганц сүрлэг зургийг нь олж аваад ханандаа хадна гэж шийдсэн. Котоушу уул нь сайн бөх л дөө гэхдээ Хишгээ ах сумо мэддэггүйм байна дөө. Энэ жил найдвартай түрүүлнэ гэж 06 онд л гүрийгээд мөрийцье энэ тэр гээд байсан алив одоо 07 он, тас мушгиулсан хэвээрээ. Хакухо тэр хоёр одоо нээрэн түргэлэхгүй бол өөрсдөө хөгширлөө. Залуу улсууд хаа ч байсын гэсээр байтал...

За за тэр ч яамай. Дараа нь Déjà vu үзлээ. Бичлэг нь тааруухан байсан, дээр дуу нь тээр цаана нэг л биш. Хурдыг нь нэмж байгаад гүйлгээд үзчихсэн. Дараа л оригоор нь олж үзий даа. Гоё кино шиг санагдсан. Хоолоо идчээд бүүр орой “a night at the museum” яаж ч бичдэг билээ дээ. Үзэж байгаад тас... Хэтэрхий олон кино бөөндчиж сүүлийх нь санадаггүй ээ. Маш сайхан амарлаа. Энэ долооногт намайг Шаолиний 18-н сорилт хүлээж байгаа, одоо бол харин айхгүй байна алив хүрээд ирцгээ... :D