Pages

2008-04-25

Карамазовын хөвүүд

...Зүгээр Зосима даянчийн амьдрал гэхэд л бүхэл бүтэн роман доторх роман явж байгаа юм. Зохиолчийн үнэнхүү цар хүрээтэй сэтгэгч, асар мэдрэмжтэй сэтгэлзүйч, амьдралын ухаантан гэдэг тэр чигээрээ илт. Өгүүлэмж бүхэн нь философи. Дүр болгон нь эсрэг тэсрэг амьдлаг бас Хүчирхэг.

Суут хүний тухай ойлголт надад нэгэнт бий болсон. Толстойн Анна Каренинаг уншсаны дараа хэн нэгэн хүний амьдралыг дайраад гараад ирэх мэт сэтгэгдэл төрж байсан бол Достоевскийн энэ романыг уншиж байхад тэрнээс хавьгүй өргөн, хавьгүй том... бүүр шал өөр сэтгэгдэл төрсөн. Миний бодлоор Хүн төрөлхтөн оюун ухааны хүч хүрч ойлгож чадахгүй зүйлээ “бурхан”-аар “тайлбарлаж” ард нь “нуугдаж” ирсэн, энэ сэтгэлгээг Достоевский ганц номоор гацааж орхижээ. Хүн төрөлхтөний түүхэнд Бурханыг байдаг юм бол гараад ир гэж аймшиггүйгээр дуудагсад олон байсан байх. Тэр дундаас “хамгийн гарч ирэхээс аргагүй” болгож дуудсан хүн бол Д.
Тэр гарч ирээгүй...

...Чи өөртөө худлаа хэлэхээ боль... Цаг ямагт худлаа хэлсэнээс болж бүхнийг үл хүндлэх болсонд чинь хамаг учир байна. Хүндлэхээ болихоор хайрлахаа болино. Нэгэнт хэнийг ч хайрлахаа болисон хүн ужид цэнгэл, зэрлэг тачаалаар цаг нөхцөөж юугч үл хайхардаг болно... Яг хажууд ном алга ямарч байсан Зосима даяанч ах дүү гурван Карамазовын эцэгт хэлсэн үг дунд ийм утгатай зүйл байсан.

Ерөнхийдөө мань мэтийн гар энэ мэтийн утгагүй тайлбар бичээд сууж байдаг ном ч биш л дээ. Саваагүй нохой саранд хуцна гэдэг болж байгаа хэдий ч ямар ч байсан "хуцах" эрхтэйгээс хойш гэж бодоод зүрхлэсэн нь энэ...

Post a Comment