Pages

2006-05-12

Хундаганы үгийг эргэцүүлэхүй.

Өчигдөр орой боджээ суутал нэг ийм пост бичмээр санаа төрлөө. Манай ажлын газрынхан нэг удаа “ууж” байтал нэг ахмад ажилтан хундаганы үгээ “Өмнө нь монголчууд бүгдээрээ ижилхэн ядуу байсан болохоор баян хоосны ялгааг мэддэггүй байлаа. Харин одоо зах зээлд шилжээд зарим нэг нь баян болсоноор өөрсдийгөө ядуу гэдгийг мэддэг болжээ. Ирээдүйд бүгдээрээ ижилхэн баян болохын төлөө энэ хундагыг өргөе” гэж хэлсэн. Манайхан зарим нь яасан гоё үг хэлэв ээ ч гэж байсан, ёстой үнэн үг байна ч гэж байсан, ер нь бүх хүнд энэ үг их таалагдсан. Яагаад энэ тухай пост бичмээр санагдсан бэ гэвэл саяхан уншсан Айн Рэндийн номонд “Тухайн ниймгийн байгаа байдал нь тэр нийгэмд зонхилж буй философийн шууд тусгал байдаг” гэж бичсэнээс үүдсэн юм. Мэргэжил нэгт ахын тэр үг нилээд философилог шинжтэй байсан болохоор энэ үгний талаар өөрийн бодлоо “ө.х номноос уншсаны дагуу төрсөн сэтгэгдлээ” бичье гэж шийдлээ.

Бидний өмнө байсан нийгэм бол ахын хэлсэнчлэн бүгдээрээ ядуу байхаас өөр аргагүй тийм философын үзэл сурталын тусгал байсан. Харин одоо бидний туулж буй Зах зээлийн эдийн засаг бол цэвэр хувь хүний хөгжлөөс хамаарах нийгэм юм. Жишээ нь Монголчууд нэг өглөө гэнэт бүх хүн адилхан баян боллоо гэж үзье. Зах зээлийнхээ зарчмаар бол хэдхэн жилийн дотор л эргээд баян хоосон гэх хүмүүс бий болно. Энэ нь хүн бүр харилцан адилгүй чадвартай учраас юм. Гэнэт орж ирсэн баялаг эдийн засагт (+) байдлаар нөлөөлөх ч гэсэн энэ бол бүгдээрээ ижилхэн “баян” болохгүй гэсэн үг юм. Өөрөөр хэлбэл мэргэжил нэгт ахын хэлсэн дээрх үг “сайхан” боловч хэзээ ч биелэхгүй үг. Нийгэмд зонхилох философи иймэрхүү шинж чанарыг агуулж байх нь ямар аюултайг бид мэдэх билээ. Сүүлийн өгүүлбэрийг гэгээлэг дуусгахын үүднээс Ахын үгийг зөвтгөх маягтай гуйвуулая. Тодруулбал 1921-оны Монголчуудтай харьцуулахад Одоо бидний амьдарч буй “ядуу” хүн ямар их баян гэдгийг нэг саная. Тэр үед хамгийн баян хүнд ч байхгүй хананаас нь цэвэр ус гоождог, TV үздэг гээд л тоочоод барашгүй “баян” шүү дээ. Энэ утгаараа цэвэр өрсөлдөөнт зах зээлийн нөлөөгөөр бидний ирээдүй ч гэсэн одоотой зүйрлэшгүй “баян” болох нь гарцаагүй. Гэхдээ л би ядуу, тэр баян гэх сэтгэлгээ арилахгүй гэдгийг Аристотелийн сахлаар тангаргалая.

Post a Comment